Prezentacja została wsparta przez Erasmus Plus KAII.
Cooperation Partnerships.
Innowacja struktury i treści programów studiów w dziedzinie zarządzania genetycznymi
zasobami zwierzęcymi i żywnościowymi przy użyciu digitalizacji.
Innowacja obsachu a struktury
studijnych programów Voblasty i manażmentu żywoczysznych genetickich, a potrawi
nowych zdrojów SVUG Team Digitalizacie. Wsparcie Komisji Europejskiej dla
produkcji tej prezentacji nie stanowi poparcia dla jej treści,
które odzwierciedlają jedynie poglądy autorów, a Komisja nie może ponosić
odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych w niej informacji.
Dzień dobry
Moje nazwisko Wójcik Ewa jestem pracownikiem
Instytutu
Zootechniki i Rybactwa Wydziału Agrobioinżynierii i Nauk o Zwierzętach
Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach.
Chciałam Państwu zaprezentować temat pod tytułem Bioróżnorodność
zwierząt i jej znaczenie w pracy hodowlanej.
Różnorodność biologiczna jest to zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów
występujących na ziemi w ekosystemach lądowych, morskich i słodkowodnych,
a także w zespołach
ekologicznych, których są częścią, dotyczy zarówno różnorodności w obrębie gatunku
pomiędzy gatunkami oraz różnorodności ekosystemów.
Różnorodność biologiczna występuje na trzech różnych poziomach organizacji
przyrody: ponad gatunkowym i są to zbiorowiska roślinne i krajobrazy
gatunkowym i genetycznym.
Głównymi zagrożeniami różnorodności biologicznej są po pierwsze leśnictwo,
rolnictwo, intensywna hodowla, rybatstwo i wędkarstwo, gospodarka łowiecka,
gospodarka wodna i morska i zagospodarowanie przestrzenne.
Ochrona gatunkowa w Polsce ma bardzo bogatą historię i pierwsze wzmianki o
ochronie zwierząt znajdziemy m.in.
w rozporządzeniach z 1532 roku, gdzie król Zygmunt Stary wprowadził ochronę
żubrów, turów, sokołów i łabędzi.
W 1578 roku król Stefan Batory wprowadził okresy ochronne dla ryb podczas
tarła oraz określił zasady i metody ich poławiania.
W 1868 roku sejm krajowy we Lwowie uchwalił ustawę ochrony zwierząt występujących
w Tatrach, a mianowicie Świstaka i kóz.
W 1919 roku wprowadzone zostały przepisy o ochronie rzadkich zwierząt,
roślin i zabytków przyrody.
Zaś w 1934 roku zatwierdzone zostały pierwsze ustawy o ochronie przyrody w Polsce.
Mamy przeróżne kategorie zagrożenia wyginięcia gatunków.
Pierwsze to jest stopień wymarłe, drugi wymarłe na wolności, krytycznie zagrożone,
zagrożone, narażone, bliskie zagrożenia, najmniejszej troski i dwie grupy, które są
mało zagrożone, czyli dane niewystarczające, bądź nieoszacowane i nie oceniane.
Polska posiada też Polską Czerwoną Księgę Zwierząt i w niej znajduje się jeden gatunek
wymarły, jest to tarpan.
W 1996 roku Polska ratyfikowała konwencję o różnorodności biologicznej i w imieniu
Rzeczpospolitej Polskiej taką konwencję ratyfikował prezydent, która była podpisana
w Rio de Janeiro 5 czerwca 1992 roku.
W 1996 roku działając zgodnie z przesłaniem konwencji o różnoradności
biologicznej Polska oficjalnie włączyła się do realizacji podjętej przez
Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw wyżywienia i rolnictwa
światowej strategii zachowania zasobów genetycznych zwierząt.
W 1999 roku rozpoczęto prace nad Krajowym Programem Ochrony Zasobów Genetycznych
Zwierząt, którego nadrzędnym celem było zapewnienie, że różnorodność genetyczna
zwierząt gospodarskich, niezbędnych do produkcji żywności i dla rolnictwa
będzie zachowana obecnie, jak i w przyszłości.
Polska 25 kwietnia 2012 roku przyjęła strategię zrównoważonego rozwoju wsi,
rolnictwa i rybactwa. Wiąże się z koncepcją rolnictwa
wielofunkcyjnego wskazując na konieczność
kształtowania produkcji rolnej w zgodzie z wymogami środowiska i zachowania krajobrazu.
Opracowano krajową strategię zrównoważonego
użytkowania i ochrony zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich
oraz plan działań na rzecz tychże zasobów w ramach programu wieloletniego
Instytutu Zeotechniki Państwowego Instytutu Badawczego
pod tytułem Ochrona i zarządzanie krajowymi zasobami genetycznymi zwierząt
gospodarskich w warunkach zróżnicowanego użytkowania.
Zasoby genetyczne zwierząt gospodarskich utrzymywanych w Polsce są bardzo znaczne.
Każdy z gatunków reprezentowany jest przez kilkanaście ras, odmian i linii
wśród których występuje szereg cennych ras rodzimych, czyli tak zwanych lokalnych.
Wytworzonych w określonym regionie doskonale przystosowanych do lokalnych warunków
środowiskowych, klimatu, gleby, zasobów paszowych, warunków utrzymania
odznaczających się specyficznymi cechami użytkowymi i unikatowymi genotypami.
Tradycyjnie wykorzystywanych przez lokalną społeczność.
Wszystkie informacje dotyczące ochrony z
osobów genetycznych zwierząt gospodarskich w Polsce znajdują się na stronie www.
bioroznorodnosc.izoo.krakow.pl.
Zwierzętami gospodarskimi, które zostały objęte programem ochrony zasobów
genetycznych, pośród bydła są cztery rasy.
Po pierwsze bydło polskie czerwone.
Jest to najstarsza polska rasa, której
nieformalna ochrona została już rozpoczęta w 1973 roku.
Bydło biało grzbiete, rasa od wieków bytująca na terenach Polski.
Program rozpoczęto już w 2003 roku.
Kolejna rasa krów to bydło polskie czerwono białe.
Realizację programu wszczęto w 2007 roku.
No i bydło polskie czarno białe, gdzie realizację programu rozpoczęto w 2008 roku.
Na fotografii pierwszej pokazano bydło biało grzbiete,
na drugiej krowe polskie czerwone, na trzeciej polsko czarno białe i na
ostatniej polskie czerwono białe.
Pośród koni programem ochrony zasobów genetycznych objętych jest siedem ras.
Od 1999 roku konie hucuły i koniki polskie.
Od 2005 roku konie małopolskie i śląskie.
Zaś od 2007 roku konie wielkopolskie i od 2008 roku konie sokólskie i sztumskie.
Na fotografii pierwszej pokazano konie huculskie, na fotografii drugiej
są koniki polskie, na trzeciej koń małopolski i koń wielkopolski.
Na kolejnej fotografii koń śląski, sokolski i sztumski.
Ochroną genetyczną objęte są również rasy świń wywodzące się od prymitywnych
świń pochodzących z terenów polskich i wileńszczyzny.
Naturalny rozwój populacji świń ras lokalnych przy aktualnych uwarunkowaniach
rynkowych byłby niemożliwy z powodu gorszych wskaźników użytkowości tucznej
i rzeźnej w stosunku do ras mięsnych oraz ich mieszańców.
Świnie ras lokalnych posiadają cechy np.
dobrą płodność, plenność, cechy mateczne, bardzo dobrą jakość mięsa,
specyficzną dla tych ras genetyczną odporność na choroby, odmienność genetyczną
i fenotypową, która jest wykorzystywana przez lokalnych hodowców
i utrzymywana powszechnie.
Świniami, które są objęte programem ochrony zasobów genetycznych
to świnia puławska, świnia złotnicka biała i świnia złotnicka pstra.
Rodzime prymitywne rasy owiec odegrały dużą rolę w kształtowaniu późniejszych
szlachetnych regionalnych typów owiec, a merynos starego typu był protoplastą
grupy owiec merynosowych, charakteryzujących się doskonałą jakością wełny.
Lokalne rasy owiec cechuje bardzo dobre
przystosowanie do miejscowych warunków środowiska, minimalne wymagania paszowe
oraz duża odporność na choroby i niekorzystne warunki bytowania.
Programem ochrony zasobów genetycznych są objęte następujące rasy owiec.
Białogłowa owca mięsna, cakiel podhalański, merynos odmiany barwnej,
merynos polski w starym typie, owca czarnogłówka, owca kamieniecka,
owca koridel,
owca olkuska, owca pogórza, pomorska, świniarka, uhruska, wrzosówka,
owca wielkopolska, żelaźnieńska, polska owca górska i polska owca górska odmiany barwnej.
Spośród kuz mamy trzy rasy objętych programem ochrony zasobów genetycznych.
Jest to koza karpacka, sandomierska i kaźmierzowska.
Spośród kur mamy siedem ras objętych programem ochrony zasobów genetycznych.
To jest czubatka polska w dwóch rodów, karmazyn czerwony, karmazyn biały,
leghorn, sussex, polbar, zielononóżka kuropatwiana i żółtonóżka kuropatwiana.
Krajowym programem ochrony zasobów genetycznych zwierząt objętych jest 14 ras
odmian gęsi, w tym gęś biłgorajska, zatorska, garbonosa, kartuska, kielecka, lubelska,
podkarpacka, pomorska, rypińska, suwalska, słowacka, romańska, kubańska i landes.
Również programem ochrony zasobów
genetycznych są objęte kaczki, pekin krajowy, pekin duński, francuski,
pekin angielski i kaczki pomniejszone.
Pośród zwierząt futerkowych programem jest objęty królik popielaniański biały,
szynszyla beżowa, lis białoszyjny i pastelowy, tchórz hodowlany.
Także w programie znalazły się nutrie czarna dominująca, bursztynowo-złocista,
biała nialbinotyczna, sobolowa, perłowa i grenlandzka.
W programie występują również ryby, pstrąg tęczowy, karp zatorski, karp starzawski,
litewski, ukraiński, polski, gołyski.
Programem ochrony zasobów genetycznych
także są objęte pszczoły, kampinowska, augustowska, asta, północna, kraińskiej linii dobra.
Dziękuję bardzo za uwagę.