Dzień dobry, nazywam się Ewa Salamończyk, jestem pracownikiem Instytutu Zootechniki i Rybactwa
Wydziału Nauk Rolniczych Uniwersytetu w Siedlcach.
Chciałabym przedstawić przykłady wraz z rozwiązaniami do tematu optymalizacja planów kojarzeń
i strategii hodowlanych na przykładzie bydła.
Przykład pierwszy.
W stadzie bydła mlecznego prowadzi się doskonalenie jednej cechy produkcyjnej – wydajność mleka w laktacji.
Do kojarzeń przeznaczono trzy krowy o znanych wartościach hodowlanych.
Przyjmijmy, że dostępne jest nasienie czterech buhajów o znanych wartościach hodowlanych i zróżnicowanej cenie,
a każda krowa zostanie skojarzona z innym buhajem.
Założenia.
1 kg mleka równa się 2 zł.
Na 1% wzrostu inbredy produkcja mleka w laktacji zmniejsza się przeciętnie o 16 kg.
Kolejność wykonania działań.
Po pierwsze określa się wartość bieżącą netto świadczącą o wielkości zysku związanego z otrzymaniem potomstwa z każdego z kojarzeń.
Po drugie tworzy się wszystkie możliwe zestawy par z udziałem dostępnych osobników.
Wielkość zestawu determinowana jest liczbą samic.
Po trzecie sumuje się wartość bieżącą netto potomków każdej z par tworzących zestaw.
Na koniec wybiera się zestaw krowa-buhaj gwarantując najwyższy zysk.
Dane dla przykładu pierwszego.
3 krowy o znanej wartości hodowlanej EBV w kilogramach oraz 4 buhaje o znanej wartości hodowlanej oraz podanej koszcie nasienia.
Dane dla przykładu pierwszego, czyli rodowody krów i buhajów.
Rozwiązanie dla przykładu w celu wybrania zestawu krowa-buhaj gwarantującego najwyższy zysk.
Wykorzystujemy następujący wzór dla wyliczenia wartości bieżącej netto dla obliczenia zysku każdego zestawu krowa-buhaj.
Połowa sumy wartości hodowlanej samca i samicy z wybranego zestawu pomniejszona o wielkość depresji inbredowej
potomstwa z tego zestawu oraz o koszt zakupu nasienia tego buhaja.
W celu obliczenia wielkości depresji inbredowej należy obliczyć inbred potomstwa z danego kojarzenia wykorzystując przedstawiony wzór.
Gdzie N1 to liczba ścieżek od wspólnego przodka do jednego rodzica, N2 to liczba ścieżek od wspólnego przodka do drugiego rodzica probanta.
F-alpha to inbred wspólnego przodka.
Współczynnik inbredu potomstwa z kojarzenia krowy A i buhaja I wynosi 0.
Rodowody strukturalne krowy A i buhaja I nie mają wspólnych przodków.
Rodowody strukturalne krowy B i buhaja I nie mają wspólnych przodków.
Również współczynnik inbredu potomstwa krowy C i buhaja I wynosi 0.
Współczynnik inbredu potomstwa krowy A i buhaja II wynosi 0.
Współczynnik inbredu potomstwa krowy B i buhaja II wynosi 0,3125.
Rodowody krowy i buhaja moja wspólnego przodka.
Współczynnik inbredu potomstwa krowy C i buhaja II wynosi 0,0625.
Współczynnik inbredu potomstwa krowy A i buhaja III wynosi 0,03125.
Współczynnik inbredu potomstwa krowy B i buhaja III wynosi 0,025.
Również współczynnik inbredu potomstwa krowy C i buhaja III wynosi 0,125.
Współczynnik inbredu potomstwa krowy A i buhaja IV wynosi 0,025.
Wyliczone współczynniki inbredu potomstwa poszczególnych par zestawiono w tabeli.
Kolejnym krokiem jest wyliczenie wartości bieżącej netto NPV,
świadczącej o wielkości zysku związanego z otrzymaniem potomstwa każdego z kojarzeń.
Tak przedstawiają się wyliczone wartości netto NPV.
Następnie tworzy się wszystkie możliwe zestawy PAR z udziałem dostępnych osobników.
Wielkość zestawu determinowana jest liczbą samic.
Sumuje się NPV, czyli wartość bieżąca netto, potomków każdej z PAR tworzących zestaw.
Ostatnim elementem jest wybór zestawów krowa buhaj gwarantujących najwyższy zysk.
Podsumowując, najwyższy zysk można uzyskać kojarząc następujące widoczne na slajdzie zestawy krowa buhaj.
Przykład drugi.
Proszę sporządzić indywidualny plan kojarzenia dla krowy rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czarno-białej.
Podać propozycje kojarzenia z trzema buhajami wybranych z dostępnych katalogów buhajów wybranych firm,
wykorzystując najnowsze wyceny.
Kojarzenie korekcyjne, które będzie miało na celu poprawę budowy wymienia, m.in. zawieszenia tylnego wymienia.
Dane krowy oraz jej rodowód są widoczne na slajdzie.
Krowa w ocenie typu i budowy uzyskały ogółem 79 punktów, zatem ocenę dość dobrze.
Za wymię uzyskało 77 punktów.
Pokazane są tu szczegółowe informacje dotyczące wartości hodowanej cech pokroju oraz podindeksy
indeksu selekcyjnego produkcja funkcjonalność.
Rozwiązanie przykładu drugiego.
Należy wykorzystać najnowsze katalogi z bieżącą oceną buhajów.
W takich katalogach dostępne są zestawienia rankingi buhajów ocenianych konwencjonalnie,
czyli na córkach lub genomowo.
Tutaj widoczne zestawienie buhajów ocenianych konwencjonalnie,
rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej wycena grudzień 2023.
Buhaje uszeregowano pod względem wartości indeksu produkcja funkcjonalność.
Kolorami zaznaczono również najwyższe wartości, wartości hodowlanych dla cech produkcji
oraz najwyższe wartości podindeksów.
Przykład sugeruje, aby sporządzić indywidualny plan kojarzenia próby
z 3 buhajami wybranymi z katalogu.
Ma to być kojarzenie korekcyjne, które będzie miało na celu poprawę budowę wymienia,
m.in. zawieszenia tylnego wymienia.
Możemy na początek wykorzystać takie zestawienie najlepszych buhajów
i uwzględniając podindeks pokroju, a szczegółowo podindeks wymienia.
Sugerując się wartościom podindeksu wymienia, możemy wybrać buhaje z pozycji 2, 3 i 6.
Aby szczegółowo zapoznać się z wartością hodowlanych tych osobników,
znajdujemy w katalogu karty wybranych buhajów
i analizujemy informacje z diagramów liniowych o cenę pokroju,
szczególnie w zakresie możliwości poprawy cech wymienia
u potomstwa tej krowy i tego buhaja.
Widoczne dane buhaja gryfon, pozycja 3.
Tutaj dane buhaja gavito, pozycja 2.
I dane buhaja Czekan Mlek, pozycja 6.
Zatem te trzy przedstawione buhaje po analizie szczegółowej
o cenę pokroju wymienia mogą być wybrane
na ojców następnego pokolenia krowy pietie.
Przykład 3. Proszę sporządzić indywidualny plan kojarzenia
dla tej samej krowy rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej
odmiany czarno-białej z przykładu drugiego.
Proszę podać propozycję kojarzenia z dwoma buhajami
wybranymi z ogólnodostępnych baz danych
Instytutu Zootechniki (Państwowy Instytut Badawczy)
lub Centrum Genetycznego Polskiej Federacji Hodowców Bydła
i Producentów Mleka.
Kojarzenie korekcyjne, które będzie miało na celu
poprawę długowieczności potomstwa.
Rozwiązanie przykładu trzeciego.
Wykorzystując ogólnodostępną bazę Centrum Genetycznego
Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka
możemy wybrać buhaje ocenione konwencjonalnie
lub genomowo pod względem uszeregowania wartości
indeksu selekcyjnego produkcja funkcjonalność
oraz podindeksu długowieczność.
Sprawdzając równocześnie czy nasienie jest dostępne
i u kogo można zamówić.
Na slajdzie uszeregowano buhaje pod względem poziomu
wartości hodowlanej długowieczności
cechy zawartej w indeksie produkcja funkcjonalności.
Podobnie jak w katalogach, po wstępnym wyborze buhajów
można zapoznać się ze szczegółowymi danymi
dotyczącymi wyceny każdego buhaja
oraz porównać ze sobą kilka wybranych osobników.
Każdy buhaj posiada swoją kartę,
gdzie można zapoznać się m.in. z jego rodowodem.
Tu widoczne dane buhaja RORY.
Tutaj widoczne rodowody krowy oraz wybranych buhajów
z bazy z najwyższą wartością hodowlaną długowieczności.
Zatem krowa i wybrane buhaje nie mają wspólnych przodków,
dlatego też mogą być wybrane do kojarzenia.
Dziękuję za uwagę.